ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು, ಹೊಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ 2025ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನದಿ, ಈ ವರ್ಷದ ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ 2026ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಬರಿದಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಆತಂಕ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಾದ ಭಾರೀ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ನದಿ ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಪ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ವರ್ಷ ನದಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಮತ್ತು ಬತ್ತಿದ ನೆಲ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ನದಿಗಳು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಮಳೆಯ ಅಭಾವದಿಂದ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಭತ್ತ, ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಾದರೂ ಅಚ್ಚರಿಯಿಲ್ಲ
ಮಳೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ನದಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿರುವುದು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಅಸಮತೋಲನ, ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿರುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲ; ಪರಿಸರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ನದಿಯ ಒಡಲು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ!!!!!
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗ ಎಂದರೆ ಮಳೆ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳ ನೆಲ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅದೇ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ನದಿಗಳು ಬೇರೆಯದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜೂನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ನದಿ, ಈ ವರ್ಷ ಅದೇ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಮರಳು ಬಯಲಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ ಕೇವಲ ಒಂದು ನದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ; ಇದು ನಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಹೊಸ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಆದರೆ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಳೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ. ಈ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನವೇ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಮೊದಲ ಪರಿಣಾಮ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನದಿಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಕೃಷಿಯ ಜೀವನಾಡಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಆಧಾರ. ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿದಾಗ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ರೈತನ ಹೊಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕನ ಮನೆವರೆಗೂ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕೇವಲ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅರಣ್ಯ ನಾಶ, ನದಿ ತೀರಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಜಲಚಕ್ರದ ಸಮತೋಲನವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ನದಿ ಬರಿದಾದರೆ ನಾಳೆ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಇದು ಸರ್ಕಾರ, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿದೆ. ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅರಣ್ಯ ವೃದ್ಧಿ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ನದಿ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ನದಿಯ ಒಡಲು ಇಂದು ಮೌನವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಮೌನವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನಮ್ಮ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಕೈಕೊಟ್ಟ ಮುಂಗಾರು; ಕಂಗಾಲಾದ ರೈತರು, ಬಿತ್ತನೆಗೂ ಮುಂದಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳು ಇನ್ನೂ ನೀರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವಂತಾಗಿದೆ.
“ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊಲ ಖಾಲಿ, ಮೋಡಗಳತ್ತ ರೈತರ ಚಿತ್ತ” ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ ಕರಾವಳಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಗಾರು ಶೀಘ್ರ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಮುಂಗಾರು ಕೈಕೊಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಬಹುತೇಕ ರೈತರು ಬಿತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ದಿನ ಕಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರು, ಹವಾಮಾನದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭತ್ತದ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಚಿಂತಾಜನಕವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅನೇಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾ ಭತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರು, ಈ ಬಾರಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ರೈತರಿಗೆ ಮುಂಗಾರು ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಡೆತ ನೀಡಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಮಳೆಯಾಗದಿದ್ದರೆ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬಿತ್ತನೆ ವಿಳಂಬವಾದರೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಆತಂಕವೂ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ರೈತರು ಆಕಾಶದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ಮಳೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಬರಹ; ರಾಜೇಶ.ಎಂ.ಕಾನರ್ಪ
